DCIM100GOPROGOPR0188.

Chasing mangroves in Palawan: Why we have to conserve and protect mangrove forests.

I began falling in love with mangroves when I visited the mangrove forests being protected in Culion, Palawan. It was holy week and we were at the end of the Good Friday procession which ended at the Jesuit Retreat House. I could see the patch of green trees below the place where we had the prayer at the end of the Via Crucis. Since then, I started to research on mangroves.

***

A study on the Mesoamerican reef, for example, showed that there are as many as 25 times more fish of some species on reefs close to mangrove areas than in areas where mangroves have been cut down. This makes mangrove forests vitally important to coral reefs and commercial fisheries as well.

Puerto Princesa

***

Why do I advocate for the protection of mangrove forests?

 

  1. Mangrove forests protect the land from the sea.

With rising sea levels due to climate change, mangroves function as a buffer zone, a natural shield against ecological disasters (eg. erosion) and storm surges (eg. Yolanda), therefore protecting the shoreline and coastal areas and those living there (eg. fishing communities).

Puerto Princesa

 

  1. Mangrove forests are very important for estuarine and marine life.

It is the breeding ground and nursery for a variety of marine animals such as fish, invertebrates, amphibians, reptiles, and mammals. When I explore mangroves, I check on fish, shrimps and crabs, the main sources of income for shoreline communities like fishing villages. It has been proven that those with a large population of mangroves also have a large population of fishes and an increase in marine diversity.

 

Puerto Princesa

 

  1. Many of us do not know that mangroves are also good for timber, fuel and fodder.

Mangroves are used to build houses, furniture, or even electrical posts. And because of the density of the wood, they are also excellent as firewood. In some countries where pastures are nearly scarce, mangroves are used to feed cattle.

Puerto Princesa

 

  1. The barks of many species of mangroves produce tannin.

Many fishermen use bark extracts to make their fishing nets durable. In one of my skin diving experiences, snorkelers and divers who use the flower of the mangroves to clean goggles fascinated me.

Puerto Princesa

 

  1. Like many trees and plants, mangroves help purify the air and water.

Mangroves absorb pollutants and heavy metals in the water and in the air. Thus, you can be assured that you are breathing fresh air if you are in a mangrove forest.

Puerto Princesa

 

***

Puerto Princesa

What can we do?

 

  • Plant mangroves.

Know what species of mangroves in the area. Those are the types of mangrove trees that you should plant. The introduction of a new specie will affect the ecosystem. Remember that mangrove forests have many species of mangrove trees and plants. For example, some areas have nipa palms; some do not.

Puerto Princesa

 

  • Organize groups to protect it.

I would highly encourage church groups to participate in government efforts as part of their living out Pope Francis’ encyclical on the environment, Laudato Si.

Puerto Princesa

 

  • Be vigilant.

Report to authorities destruction of these forests. Some local governments have mangrove and reef conservation efforts and programs. It is good to participate in their efforts to protect these crucial ecosystems.

Puerto Princesa

 

  • Create appreciation and awareness.

Since we are all on social media, we might want to post photos and articles about mangroves and reef conservation efforts, such as clean up drives, mangrove planting, etc. At the very least, post photos of mangroves when you find yourself in an island or in a place with mangrove forests. Photos of these forests posted on Instagram or Facebook make people appreciate its beauty and its importance.

Puerto Princesa

Puerto Princesa

Puerto Princesa

 

Gigantes119

The Islands of Gigantes Live Up To Its Name

It was a trip devoid of a single regret.

I heard about the group of islands across the town of Estancia in Iloilo from Bok Pioquid, a faculty member of the Ateneo High School’s Christian Service Involvement Program. He and his wife would go on a “couple” backpacking tour every now and then. Until today, their unwavering passion is exploring the Philippines. They have gone to many places, and they travel on the cheap — and this is what I love about their stories. You can go on an adventure without breaking the bank.

I told Bok about Fr. Ruben Orbeta SJ’s invitation for me to help out at Sta. Maria Parish in Iloilo City for the Holy Week. I would fly in on Palm Sunday and fly out on Easter Sunday. My work was to give a recollection talk for an hour each day of the Triduum and hear confessions on Good Friday. So I had three days free: Holy Monday to Wednesday. Bok suggested the Gigantes trip because I was already there. He gave me the number of Ms. Rolin Barba (0929-3949708) of Paon Beach Club Inc,*** and off I went.

GigantesJboySJ I took the Ceres Bus to Estancia from the Jaro Terminal on a very humid Monday. It took around 2 hours to the town. From Panian Crossing, I took a tricycle to Paon. GigantesJboySJ

I woke up early the next morning for the boat ride to Gigantes Islands. It was a 2-hour trip to the islands. I learned that Gigantes did not belong to the Municipality of Estancia, but the town of Carles. So if you prefer to take off from Carles, it would be an hour to the islands.

Rey Ambito, our guide,** said that the group of islands was named after an ancient skeleton, discovered in one of the isles. The height of the human bones was taller than many natives, hence, a higante, a giant. I also heard you could go caving if you preferred that adventure, but the caves were in Gigantes del Norte. Unfortunately, I explored only Gigantes del Sur where many islands with white sand beaches were, and whose views were “Instagramable” and picturesque.

Below are great reasons why you should visit the islands. Believe me, I was in awe all the time I was there! It was indeed a gigantic experience!

  1. Cabugao Gamay Island

From a vantage point is the iconic view of the whole island. The famous photos of Gigantes are taken from here (see featured photo above). Below is the eastern side of the island. The sun was rising when I took this photo.

 

GigantesJboySJ

    1. Bantigue Island’s white sand bar.

It is a long island, but the tip of the island is perfect for a photo shoot. From a certain point, you have many islands as your backdrop. But do take a dip. The water is pure and perfect as you can see.

 

GigantesJboySJ

GigantesJboySJ

    1. Antonia Island’s beach.

This is the usual stop-over for lunch. Fishermen would sell scallops and wasay-wasay shellfish. You can’t imagine how cheap the scallops are: Php 1.00/per piece. When I was there, Rey and I feasted on a hundred pieces with spiced native vinegar and lots of rice. Rolin made sure that I would bring more than enough cooked rice, water and vinegar. I was so grateful for her thoughtfulness.

 

GigantesJboySJ

GigantesJboySJ GigantesJboySJ

GigantesJboySJ

    1. Cabugao Dako Island’s rock formation.

The rock formation is like the backdrop from the movie, “The Lord of the Rings.” Simply, the rocks are surreal. Let the photos speak for the islands.

 

Gigantes Gigantes

GigantesJboySJ

GigantesJboySJ

    1. Tangke Island’s Lagoon.

The boats will dock at a certain opening between towering rocks. These high-rise rocks protect a beautiful sanctuary of a white sand lagoon where you can swim. But be sure to be there before 2 PM: the water begins to drain during low tide.

 

GigantesJboySJ

GigantesJboySJ

    1. Cheap seafood.

In Punot Restaurant and Grill in Estancia, I ordered a bowl of Imbao (shellfish) Sinigang (sour soup) and grilled squid. I loved imbao; the flavor just bursted in my mouth. I thought the servings were just enough for me. I was surprised that the servings were good for four. Each order was just Php 100.00. (Shout out to Engr. Carlito Centeno for my dinners!)

 

GigantesJboySJ

  1. Estancia’s Dried Fish.

The town of Estancia is famous for its dried fishes. I tell you, your trip will never be complete without a sampling of their dried fish especially for breakfast. Paon serves them.

 

GigantesJboySJ

***

 

You might wonder why I write about these trips. Going out from my usual work in school enriches me. The world is far greater and bigger than Ateneo. And this is what I like to do: go and explore the richness of the very home God has given me.

When you get to see how beautiful this world is, this home of ours, then you will do everything to protect it. You will become a real steward of creation, just as God has appointed us to become. This is the premise of Pope Francis’ encyclical, Laudato Si. The encyclical’s dream is for every single human person to be at home in the very planet we live in.

In a few months, I will bring my students to Iloilo. Last November 2015, I explored Iloilo accompanied by Bok and some parents. We saw what this province could offer us: a pilgrimage of churches, a food trip, an ecological adventure and a cultural experience.

We hope that our students will truly love our country because they have seen how beautiful the Philippines is. We also have a greater hope: that they would be angry enough to act when unscrupulous people would dare corrupt its beauty.

Just like falling in love, you will always protect that which matters to you — or whom you deeply care about.

 

***

Some notes:

*We call these visits to Jesuit schools, “Eco-Spiritual Pilgrimages” instead of the usual “field trips” because there is a spiritual angle to the tour. We do an “ecological examen” and end our day with a mass. And as part of Ignatian prayer, we ask God the specific grace to “Find Him In All Things” — in creation, in the people we encounter, in the experience. This program is part of the Jesuit Youth Ministry of the Philippine Province of the Society of Jesus.

It also includes an interaction with students from the place where we visit. This August 2016, the Iloilo Pilgrimage will include an interaction between students, parents and faculty of Ateneo de Iloilo to share our common experiences of being in a Jesuit school. In other words, the program is always in partnership with other Jesuit schools, and one of our goals is the appreciation of our common Ignatian spirituality.

Gigantes

** To the left of this photo is Rey Ambito, waiter and tour guide of Paon Beach Club. He accompanied me on the boat to the islands. I highly recommend him because he is both knowledgeable and trustworthy. You can call or text him at 0930-5859104. If you can’t reach him, Rolin can help you find your guides.

 

*** Call Paon Beach Club Inc. at (033) 397-0444 or 0929-394-9708. And oh, you can also enjoy this sunset from Estancia.

GigantesJboySJ

Sto Niño: Paggalang sa Paglaki

Maligayang kapistahan po sa ating mga kapamilya sa Cebu!

Alam niyo po ba na masarap ang maging isang guro? Isa sa mga kinamamanghaan ko ang makita ang mga estudyante kong nagbabago: pagkatapos ng Grade 9, biglang nagiging binata na silang tingnan. Ngunit mas mahalaga sa akin ang pagbabagong nagaganap sa mga bata ukol sa kanilang pag-uugali.

 

Isang pagre-respeto ng proseso ng paglaki at paglago ang debosyon ng Sto. Nino.

Nauunawaan natin na unti-unti at hinay-hinay ang pagtanda o mas maigi, pagiging mature. Hindi maaaring madaliin ang anumang pagtubo. Pinagpaplanuhan, pinagtiya-tiyagaan at pinagsisikapan ang kahit na anong paglalago, tulad ng isang magulang na nagpapalaki ng anak.

Tulad nang sinabi sa Ebanghelio, tuloy-tuloy ang paglaki ni Hesus habang natututo Siyang mamuhay nang ayon sa kalooban ng Diyos.

Hinahamon ng debosyon sa Sto. Nino ang pagpapahalaga sa proseso ng pagpapatibay lalung-lalo na sa pananampalatayang makikilaban sa sistemang salungat sa Diyos.

Manalangin tayo: “Hinihiling namin, Panginoon, tanglawan sana ng iyong Banal na liwanag ang aming mga puso upang makarating kami sa liwanag ng langit. Amen.”

Ano ang Pinakamalalim mong Hangarin?

Topic: Our deepest desires.

Naalala niyo po ba ang salamin sa unang pelikula ng Harry Potter? Tinatawag itong, “The Mirror of Erised.” Kung babaliktarin ninyo ang salitang, “Erised,” makukuha natin ang salitang, “desire.” Nung tiningnan ni Harry Potter ang salamin, nakita niya ang kanyang yumaong mga magulang.

Kung haharapin natin ang anumang salamin, at tatawagin natin itong, “The Mirror of Erised,” ano ang iyong makikita sa salamin? Kung nakita ni Harry Potter ang kanyang yumaong mga magulang bilang kasuluk-sulukan ng kanyang mga hangarin o desire: Ano ang lalabas sa iyong salamin?

 

Wika ni San Ignacio de Loyola, mahalagang na-vivisualize o na-iimagine natin ang ating sarili sa hinaharap. Sa gayon, nagsisilbing gabay ito sa araw-araw nating desisyon.

Naka-ugat dito ang criteria sa pagpipili kung alin ang mahalaga sa hindi; ang malalim sa hindi; ang makakatulong makamtan ito; sa hindi makakatulong.

Manalangin tayo: “O Dios na makapangyarihan at walang hanggan, palaganapin mo sa sanlibutan ang iyong kaluwalhatian upang makilala ng lahat ng bayan ang iyong liwanag. Amen.”

Para sa Bagong Taon: Ang Dalawang Daga

Topic: How our challenges help us become stronger.

May magkaibigang mga daga, si Xavier at si Johnny.

Nakatira si Xavier sa isang malaking bahay: naliligo siya sa maligamgam na tubig, mainit ang kanyang pagkain, malaki ang kanyang lungga.

Si Johnny naman nakatira sa labas ng bahay, malapit sa mga estero’t mga kanal.

Dahil dito, sanay si Johnny sa hirap.

Isang araw, gumuho ang malaking bahay na tinitirhan ni Xavier. Nagkataong naroroon si Johnny at hindi sila makalabas. Sabi ni Johnny, kailangan nilang maghukay. Ngunit hindi sanay si Xavier. Kaya, si Johnny na lamang ang naghukay.

Pagkalipas ng ilang araw, nakarating si Johnny sa ibabaw ng lupa. Ngunit nawalan na ng malay si Xavier.

Gumising si Xavier sa ospital. Tabi niya si Johnny na duguan ang kanyang mga kamay, ngunit pabirong sabi ni Johnny, “Kung hindi sa aking kamay pareho na tayong namatay.”

Sa pagsapit ng panibagong taon, gayahin natin si Johnny: nakakatulong ang kahirapang tinatamasa natin sa paghahabol sa ating mga pangarap.

Manalangin tayo: “O Dios, loobin mong madama namin ang kalinga ng Banal na Mag-anak na si Jesus, Maria at Jose, na sa pamamagitan nila’y tinanggap namin ang iyong Anak na siyang maylikha ng buhay. Amen.

Tanong sa Katapusan ng Taon: Paanong Magbago? Ang Kuwento ng Batang Mainitin ang Ulo

May isang batang mainitin ang ulo. Nagdadabog siya kapag nagagalit. Nagbibitiw siya ng masasakit na salita. Binabasag niya ang mga kagamitan kapag nangingitngit. Isang araw, dinala siya ng kanyang ama sa bakuran.

Sabi ng tatay, “Kapag nagagalit ka, magpako ka sa bakod, para alam mo kung gaano kadalas ang iyong pangingitngit.” Kaya sinubukan ng bata ang payo ng kanyang ama.

Araw-araw nagpapako ang bata sa kanilang bakuran. Habang tumatagal maraming nang pako ang nakabaon sa bawat kahoy ng bakuran. Hanga’t nahiya ang bata.

Wika ng ama, “Sa bawat araw na napigilan mo ang iyong sarili, magtanggal ka ng isang pako.”

Sa loob-loob ng bata, “Madaling magalit, ngunit kailangang buong araw akong hindi nangi-ngitngit para makatanggal ng isang pako. Mahirap yata iyon, ngunit susubukan ko.”

Nahirapan sa simula ang bata. Ngunit sa katagalan, natututo na niyang pigilan ang kanyang sarili. Kaya isang araw, masaya niyang ipinakita sa kanyang ama ang bakod na wala nang pakong resulta ng kanyang galit.

Kaya sabi ng ama, “Tingnan mo, anak. Kahit wala na ang mga pako, hindi na matatanggal ang butas. Kaya sa bawat pagdadabog mo, pinapako mo ang aming mga puso. Kahit kahit humingi ka ng tawad, hindi mo na maaalis ang sugat na iyong iniwanan.”

Manalangin tayo: Ama naming Lumikha, dalisayin mo kami sa lahat ng kasalanan, ngunit itaguyod mo kami sa pangako mong tunay. Amen.

Gathering: Ang Binubuo ng Alaala

May plano ba kayo ng inyong barkada na magkikita-kita ngayong Pasko? May balak ba ang inyong pamilya na mag-reunion? Kung meron, may dahilan kung bakit sa Pasko, laging isang tunay na salu-salo ang nagaganap.

Nagtitipon-tipon ang mga magkakabarkadang nagkahiwalay dahil nag-aaral na sa iba’t ibang kolehiyo. Nagkikita-kita ang mga pamilyang hindi laging nagkakasama dahil naninirahan na sa ibang bayan kasama ang kani-kanilang pamilya.

Hinahalintulad sa isang nanay na naghahangad ng pagbabalik ng kaniyang mga anak ang Diyos na nais pagsama-samahin ang mga nagkawatak-watak, sa iisang hapag.

Anong pinag-uusapan sa isang reunion? Kapag nagkakasama kami ng barkada ko sa high school, obvious ang pulutan: ang kuwentong high school kasama ang mga kalokohan at ang mga unang crushes. Kapag nagsasalusalo ang pamilya, binabalikan ang mga alaala ng pagkabata.

Tunay na sinasariwa nito ang nakaraan, sa pag-asang hindi nakatanim na sa puso ang pinagdaanan. Pinapanday ng pagbabalik-tanaw ang pagbubuklod natin. Ang tanging bumubuo ng isang malalim na pagkakaibigan ang mga alaalang tulad ng mga litrato sa ating photo-album.

Manalangin tayo: O Dios, nawa’y sa Paskong ito, sariwain namin muli ang pagmamahal na namamagitan sa isa’t isa, upang sa aming paglisan pagkatapos ng Pasko, hindi namin makakalimutan na ikaw lamang ang nasa aming buhay saan man kami mapunta. Amen.

Advent’s Waiting: Ang Paghihintay sa Meron

Naranasan niyo na bang maghintay sa wala? E, maghintay sa meron?

Mahalaga sa ating buhay ang maghintay. May mga naghihintay ng trabaho o may naghihintay ng boyfriend o girlfriend. Ikaw, ano ang hinihintay mo? Sa panahon ng cellphones, mas madaling tantiyahin kung anong oras darating ang ating hinihintay. Mate-text lang tayo, “Wer U?” malalaman na natin kung may oras pang gawin ang ibang bagay para hindi nasasayang ang ating oras. Dahil dito, nawawalan na tayo ng pasensya kapag naghihintay tayo ng matagal.

Ngunit may halaga ang paghihintay sa buhay. Hindi lahat ng bagay maaaring madaliin. Kapag minadali ang pagsasaing, hilaw na kanin ang maihahain.

Kahit maraming pagkaing instant, pinipilahan pa rin ang mga lutong bahay na inihanda sa tamang oras. At kung nalalanghap mo na ang niluluto, nagiging “excited” tayo sa kainan. Ganito din ang paghihintay: Lalong inaasam-asam ng ating puso ang sinuman o anumang hinihintay.

Subalit, hindi tayo naghihintay sa wala. Naghihintay tayo sa siguradong darating; dahil tinutupad ng Diyos ang Kanyang Salita.

Alam natin na may kaligtasan dahil darating sa ating buhay ang Tagapagligtas. Kung nakikipila tayo sa sineng gusto nating panoorin; kung binibilang natin ang mga araw tungo sa pagdating ng ating mahal sa buhay; bakit hindi natin bigyan ng panahon ang ating sariling maghanda sa pagdating ng Panginoon?

Manalangin tayo: Amang minamahal, nawa’y paghandaan namin ang Iyong pagdating sa aming buhay ngayon at magpakailanman. Amen.

On Keeping Promises: Ang Mensahe ng Adbiento

Sa panahon ng Adviento, o paghahanda sa Pasko ng Pagsilang ng Mesias, laging binabalikan ang pangako ng Panginoon sa atin. Sa buong lumang tipan, inuulit-ulit ng Panginoon ang kanyang pangakong magpapadala ng tagapagligtas upang maiaahon tayo sa ating mga kasalanan. Ang Pasko ang siyang katuparan ng kanyang mga pangako.

 

Sabi nga ng marami, “promises are meant to be broken.” Subalit, hindi ito ang tingin ng Kristiyano. Ang tunay na nagsasabuhay ng turo ng Diyos, hindi nagbibitiw ng salita na hindi naman isasakatuparan. Tulad ng Diyos, hindi niya ipapako ang kanyang mga pangako sa atin. Ito ang dahilan kung bakit nagtitiwala tayo sa kanyang mga Salita.

 

Wika ni Hannah Arendt, ang ating pananampalataya ay nakasalalay sa pangako ng Panginoon kay Abraham; at ang ating maayos na pamumuhay ay nakabatay sa maraming pangakong nakasulat sa ating Saligang Batas at sa mga kontratang pinapasukan nating lahat. Tulad ng Diyos, nangangako ang gobyerno na aalagaan ang ating karapatan. At tulad ng pangako ng Diyos na mamahalin Niya tayo magpakailan man, ang bawat pumipirma sa kontrato ng kasal, nangangakong tutuparin niya ito hanggang kamatayan. Magkakagulo kapag ang mga binitiwang mga salita ay hindi natin ginagalang. Manalangin tayo: Ama naming makapangyarihan, kami nawa ay lalong umunlad sa pagtuklas sa hiwaga ni Kristo. Amen.

On Progress: Pinagbabawal Ba ng Diyos na Yumaman Tayo?

 

May tanong ako sa inyo: Pinagbabawal ba ng Diyos na yumaman tayo? Upang sundin si Hesus, wika Niya, ipamigay natin ang lahat ng ating kayamanan sa mga mahihirap upang matagpuan natin ang buhay na walang hanggan. Ngunit hinahamon tayo ng Diyos na umunlad sa buhay sa pamamagitan ng pagpapalago ng ating mga kakayahan.

 

Sa talinghaga ng mga talento, binigyan ng malaking posisyon ang tagapangalaga na napalaki ang tubo sa iniwanang pera ng kanyang amo bilang parangal sa kanyang kagalingan.

Ang taong mahusay ang siyang yumayaman at nagiging matiwasay ang buhay. Dahil dito, maaaninag natin na isang maka-Diyos ang pag-unlad at paglago sa buhay.

 

Ngunit pinapaalalahanan tayo na huwag kumapit sa mga materyal na bagay na resulta lamang ng ating mga kakayahan. Huwag kakalimutan na ang buhay ay hiram lamang sa Diyos. At dahil hindi ito atin, pinapagamit sa atin ang biyayang ito hangga’t sa ating makakaya, para mapaglingkuran ang kapwa.

Manalangin tayo: Manalangin tayo: Ama naming makapangyarihan, ipagkaloob mong lagi naming ikaliligayang Ikaw ay paglingkuran namin. Amen.

On Repetition and Creativity: Paano maging Mapanlikha sa Paulit-ulit?

 

May tanong po ako sa inyo: nagsasawa ka na ba sa paulit-ulit ninyong ginagawa? Naghahanap ka ng mapaglibangan na hindi kailangang gumastos nang higit sa makakaya ng bulsa? Ang pagiging creative o mapanlikha ang hamon sa atin kapag nawawalan tayo ng gana dahil sa araw-araw na ginawa ng Diyos, hindi nagbabago man lamang ang ating mga gawain.

 

Likha sa ating lahat ang pagiging katuwang ng Diyos upang baguhin, pagandahin, asikasuhin ang ating mundo.

Dahil dito, lahat ng tao, hindi lang ang mga “artists,” ang may angking kakayahang lumikha ng panibagong mapaglibangan. May mga nanay na biglang nagkakaroon ng kahusayan sa pagluluto, pagtatanim ng iba’t ibang namumunga’t namumulaklak, o pag-aaruga sa halamang nagagamit sa pagluluto. Kung mapanlikha tayo, natutuklasan natin ang panibagong pagkakakitaan at paglilibangan.

 

Marami sa atin ang lumaking pinagsabihan na “hindi natin kaya” ang maraming mga bagay. Kaya nasanay tayong maniwala na limitado lamang ating magagawa. Ang pagbabago ng pag-iisip natin sa ating sarili ang siyang nagiging daan upang matagpuan natin ang ating kasiyahan.

Sabi ng isang manunulat: The greatest happiness in our lives is doing the things others say we cannot do.

Manalangin tayo: Ama naming Lumikha, kalugdan mo ang paghahain ng mga tagapakinig, upang ang aming inihahain ay mapakinabangan namin ayon sa Iyong kaluwalhatian. Amen.

On Self-Confidence: Paanong Magkaroon ng Self-Confidence?

 

Meron ka bang self-confidence? Nanliliit ka ba kapag malaking tao ang kaharap mo? Kaya mo bang magsalita sa harap ng maraming tao? Kaya mo bang panindigan ang iyong prinsipiyo o ideya kahit hindi sumasang-ayon ang iyong mga kasama? Kung puro hindi ang sagot mo sa tanong ko, maaaring wala kang self-esteem.

 

Hindi ka magkakaroon ng self-confidence kung hindi maganda ang pagtingin mo sa iyong sarili; kung hindi mo gusto ang iyong personalidad. Self-esteem is about feeling good about yourself. And when you feel good about yourself, you develop self-confidence.

Confidence then builds self-esteem.

Sabi ni Hesus, mahalin natin ang ating kapwa tulad ng pagmamahal natin sa ating sarili. Ibig sabihin, kailangang may tamang pagmamahal tayo sa ating sarili upang alam natin kung papaanong papahalagahan natin ang iba.

 

Ang batayan ay simple: Kung minamahal tayo ng Diyos, may nakikita Siyang karapat-dapat sa atin upang mahalin.

Kung inalay ng Diyos ang Kanyang kaisa-isang Anak para sa ating kaligtasan, may kahalagahan ang tao para sa kanya. Kung madaling patawarin tayo ng Diyos, ibig sabihin, lagi Siyang umaasa sa ating kagandahang-loob. May tiwala Siya sa ating kabutihan.

Manalangin tayo: Ama namin, ang paghahain naming ito ay maging dalisay nawa sa iyong awang dakila. Amen.